Panorama historycznego centrum miasta
(Niektóre obiekty są opisane w oddzielnych artykułach. Należy kliknąć myszą w wybrany obiekt)Drezno (
niem. Dresden,
górnołuż. Drježdźany,
czes. Drážďany, dawniej
Drezdno - stąd przymiotnik
drezdeński) – miasto we wschodnich
Niemczech na
Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad
Łabą, stolica
kraju związkowego Saksonia oraz
okręgu administracyjnego Drezno (dawniej
Rejencji Drezdeńskiej). Jego nazwa pochodzi od starołużyckiego
Drežďany, oznaczającego "mieszkańcy mokradeł".
Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).Analiza śladów archeologicznych wskazuje na to, że zasiedlenie obszaru, na którym powstało miasto, nastąpiło już w
epoce kamienia. W dokumentach zachowanych z 1206 nadmieniono po raz pierwszy istnienie Drezna, które następnie awansowało do rangi miasta-rezydencji
Elektorów Rzeszy oraz króla.W 1987 miasto miało 519,8 tys. mieszkańców. Spadek liczby ludności wynika między innymi ze znacznej migracji do
krajów związkowych na zachodzie kraju.Drezno pełni rolę gospodarczego i kulturalnego centrum Saksonii. Stanowi duży węzeł komunikacyjny (
lotnisko międzynarodowe), z ośrodkami przemysłu maszynowego, produkcji klisz fotograficznych, przemysłu chemicznego i farmaceutycznego. Miasto jest ośrodkiem turystycznym, zwanym "miastem baroku" lub "Florencją Północy", znajduje się tu wiele zabytków i muzeów, słynna jest
Galeria Obrazów (Gemäldegalerie Alte Meister). Znajduje się tu również fabryka samochodów
Volkswagen. Drezno jest obok
Lipska centralnym miastem obszaru metropolitalnego centralnych Niemiec , w którego skład wchodzi też dziesięć innych miast z krajów związkowych
Saksonii,
Saksonii-Anhalt i
Turyngii.
| Spis treści - 1 Historia
- 2 Podział administracyjny
- 3 Otoczenie
- 4 Zabytki
- 5 Przemysł
- 6 Szkolnictwo
- 7 Transport
- 7.1 Drogi
- 7.2 Kolej
- 7.3 Lotniska
- 7.4 Komunikacja miejska
- 7.4.1 Autobusy
- 7.4.2 Tramwaje
- 8 Sport
- 9 Osoby
- 9.1 Urodzeni w Dreźnie
- 9.2 Związani z miastem
- 10 Polacy w Dreźnie
- 11 Współpraca
- 12 Zobacz też
- 13 Przypisy
- 14 Linki zewnętrzne
|
HistoriaJuż we wczesnej epoce kamienia powstały w okolicach dzisiejszego Drezna pierwsze osady. Wybudowana w V w.p.n.e.
rondela Drezno-Nickern jest przykładem pierwszych monumentalnych budowli na tym obszarze. We wczesnym średniowieczu powstał bród prowadzący przez Łabę na wysokości dzisiejszego Starego Miasta. Jednak osada, mimo korzystnego położenia nad Łabą i żyznych ziem, nie mogła się rozwijać z powodu otaczającego ją gęstego lasu. Osiedle należało w tym czasie do
marchii miśnieńskiej, która obejmowała w latach 986-1423 obszar dzisiejszej Saksonii. Pierwsza udokumentowana wzmianka o Dreźnie znalazła się w piśmie "Acta sunt hec Dresdene" z 1206 roku. Użyte w dokumencie określenie "Dresdene" pochodzi przypuszczalnie od staro-łużyckiego słowa
Drežďany (mieszkańcy bagien), którym wcześniej nazywano mieszkańców osady. W dokumencie "Acta sunt hec in civitate nostra Dresdene" z 21. stycznia 1216 określa się już Drezno jako miasto. Do dzisiaj nie odnaleziono dokumentu przyznania praw miejskich, jednak od 1350 roku nazywa się już samodzielną osadę na prawym brzegu Łaby Starym Dreznem - "Antiqua Dressin", a w 1403 roku król Wilhelm I uznał tę osadę oficjalnie za miasto. Dnia 29. marca 1549, pod panowaniem Elektora Moritza, ogłoszono połączenie części leżących z prawej i lewej strony Łaby w jedno miasto.Podczas wprowadzania w XV w.
prawa składu Drezno było jeszcze mało znaczącym miastem, ale już pod koniec wieku stało się rezydencją diuków i w wyniku przemian politycznych w obrębie Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, którego Drezno było częścią, miasto awansowało do rangi stolicy jedynego protestanckiego obszaru w kraju. W tym czasie wzniesiono też ważne placówki kulturalne, które aż do czasów dzisiejszych nadają miastu szczególną wartość. Miasto nie zostało zniszczone czy splądrowane podczas
wojny trzydziestoletniej, ale ucierpiało przez epidemię
dżumy, głód oraz ogólną
stagnację gospodarczą. W 1685r. Stare Drezno zostało doszczętnie spalone. Po tym incydencie odbudowywano je przez kilka dekad i dopiero w 1732 zakończono prace przedstawiając je jako "nowe królewskie miasto". Dlatego właśnie część Drezna nazywana jest teraz "Neustadt" - nowe miasto. Za panowania króla
Augusta II Mocnego nad Saksonią, miastu nadano znaczenie kulturowe utrzymujące się do dzisiaj. W grudniu 1745 Drezno zostało pierwszy raz w historii podbite przez
Prusy podczas
wojny sukcesyjnej. Po odnowieniu zniszczonego miasta zostało ono ponownie zajęte przez Prusy w czasie
wojny siedmioletniej w 1756r. Podczas zbliżania się wojsk austriackich wydano nakaz częściowego spalenia miasta. W 1760r. doszło do kolejnego pruskiego oblężenia miasta i ostrzelania śródmieścia.W roku 1785
Friedrich Schiller napisał "Odę do radości", liryczny wzór dla hymnu Unii Europejskiej, przeznaczoną do umieszczenia na tablicy w loży wolnomularskiej w Dreźnie.Wiosną 1791 roku podpisano w pobliskiej miejscowości Pillnitz Deklarację z Pillnitz - akt trwającej ponad 150 lat niemiecko-francuskiej wrogości. W ten sposób niemieccy możni nawoływali do bojkotu rewolucji francuskiej. Podczas powstania majowego w Dreźnie w roku 1849 król Saksonii Fryderyk August II został zmuszony do opuszczenia kraju. Jego ponowne odzyskanie udało się mu dopiero z pomocą Prus. Znanymi członkami tego powstania byli m.in.
Richard Wagner i
Gottfried Semper, obydwoje musieli z tego powodu udać się na emigrację.Po
rewolucji listopadowej w 1918 roku Drezno zostało stolicą (pierwszego) Wolnego Kraju Saksonii. Należało ono do pierwszej dziesiątki największych miast Niemiec i było kulturalnym i gospodarczym centrum Republiki Weimarskiej. Zaraz po I wojnie światowej zaczął w Dreźnie działać malarz i grafik
Otto Dix. Zostało także założonych wiele szkół wyższych o profilu artystycznym.Po 1933 roku rozpoczęto nagonkę na ponad 5000 obywateli o pochodzeniu żydowskim. Antysemityzm w Dreźnie ukazany został przede wszystkim w dziennikach
Victora Klemperera. Po II wojnie światowej żyło w Dreźnie już tylko 41 Żydów. Między 1939 a 1945 rokiem internowano do Drezna więźniów obozów koncentracyjnych
Auschwitz i Flossenbürg do pracy w przemyśle zbrojeniowym. Podczas II wojny światowej doszło w sierpniu 1944 r. do pierwszego bombardowania Drezna. Przygotowano więc miasto na wypadek nalotu, jednak między 13 a 15 lutym 1945 miasto padło ofiarą brytyjskich i amerykańskich bombowców (tzw.
naloty dywanowe), które doszczętnie zniszczyły 60% jego powierzchni i pozbawiły życia ok. 25 000 ludzi. 8. Maja 1945 Drezno stało się częścią
Niemieckiej Republiki Demokratycznej(NRD). W czasie trwania ustroju socjalistycznego, wyburzono lub rozebrano wiele wartościowych pozostałości zbombardowanego miasta jak np. Kościół pw.św. Zofii oraz historyczną miejską zabudowę. Tymi zabiegami zlikwidowano całe zabudowanie historycznego centrum miasta. Odnowiono lub całkowicie zrekonstruowano przede wszystkim dzisiejszą siedzibę sądu (1946), most Augusta (1949), Kościół Krzyża (do 1955),
Zwinger (do 1963), Katedrę Świętej Trójcy (do 1965), Semperoper (do 1985), Pałac Japoński (do 1987) i obydwa dworce kolejowe. Niektóre z prac ciągły się dekadami, nie mogąc zostać szybko ukończonymi z powodu złej sytuacji gospodarczej NRD, która zmuszała do wielokrotnego przerywania renowacji. Podczas gdy place Theater- i Schlossplatz odnowiono kierując się historycznym układem budynków, zostawiono Nowy Rynek (Neumarkt) całkowicie pustym, a Stary Rynek(Altmarkt) zabudowano na styl socjalistyczny (np. Pałac Kultury - Kulturpalast) Po 1945 roku umieszczono w i wokół Drezna 1. Gwardię Pancerną ZSRR oraz 7. Dywizje Narodowej Armii Ludowej. Nigdy wcześniej w czasach pokoju nie stacjonowało w Dreźnie tyle oddziałów co między 1945 a 1990. Jesienią 1989 rozpoczęły się wiece i demonstracje opowiadające się za zjednoczeniem Niemiec, a 19 grudnia 1989 Helmut Kohl wygłosił mowę na Neumarkt, przed ruiną Fauenkirche. Po przemianach politycznych w 1990 roku Drezno znowu zostało stolicą Wolnego Kraju Saksonii. W sierpniu 2002r. Drezno zostało dotknięte przez "powódź stulecia". Poziom Łaby podniósł się wtedy, przewyższając najwyższy jak dotąd wynik z 1845 roku. 5. czerwca 2009 Drezno odwiedził prezydent
Stanów Zjednoczonych Barack Obama, by spotkać się z kanclerz Niemiec
Angelą Merkel oraz zwiedzić Frauenkirche.
Podział administracyjnyDrezno dzieli się na dziesięć dzielnic
(Ortsamtsbereich) oraz dziewięć miejscowości
(Ortschaft), które leżą w granicach administracyjnych miasta.
Dzielnice i ich osiedla:Altstadt (Friedrichstadt, Innere Altstadt, Johannstadt-Nord, Johannstadt-Süd, Pirnaische Vorstadt, Seevorstadt-Ost/Großer Garten ze Strehlen-Nordwest, Wilsdruffer Vorstadt/Seevorstadt-West) Blasewitz (Blasewitz z Neugruna, Gruna ze Strehlen-Nordost, Seidnitz/Dobritz, Striesen-Ost, Striesen-Süd z Johannstadt-Südost, Striesen-West, Tolkewitz/Seidnitz-Nord) Cotta (Briesnitz ze Stetzsch, Cotta z Friedrichstadt-Südwest, Dölzschen i Niedergorbitz, Gorbitz-Nord/Neuomsewitz, Gorbitz-Ost, Gorbitz-Süd, Kemnitz, Leutewitz i Altomsewitz, Löbtau-Nord, Löbtau-Süd, Naußlitz z Wölfnitz, Roßthal) Klotzsche (Flughafen Dresden/Industriegebiet Klotzsche, Hellerau/Wilschdorf z Rähnitz, Hellerberge, Klotzsche) Leuben (Großzschachwitz ze Sporbitz, Kleinzschachwitz z Meußlitz i Zschieren, Laubegast z Alttolkewitz, Leuben z Dobritz-Süd i Niedersedlitz-Nord) Loschwitz (Bühlau/Weißer Hirsch z Rochwitz i Loschwitz-Nordost, Dresdner Heide, Hosterwitz/Pillnitz z Niederpoyritz, Loschwitz/Wachwitz, Oberpoyritz i Söbrigen) Neustadt (Albertstadt, Äußere Neustadt, Innere Neustadt, Leipziger Vorstadt, Radeberger Vorstadt) Pieschen (Kaditz, Mickten z Trachau-Süd, Pieschen-Nord/Trachenberge z Leipziger Vorstadt-Nordwest, Pieschen-Süd z Leipziger Vorstadt-West (Neudorf), Trachau, Übigau z Kaditz-Süd) Plauen (Coschütz/Gittersee, Kleinpestitz/Mockritz z Kaitz i Gostritz, Plauen, Räcknitz/Zschertnitz ze Strehlen-Südwest, Südvorstadt-Ost, Südvorstadt-West) Prohlis (Leubnitz-Neuostra z Torna i Mockritz-Ost, Lockwitz z Kauscha, Niedersedlitz, Nickern i Luga, Prohlis-Nord, Prohlis-Süd, Reick, Strehlen z Reick-Nordwest)Dzielnice i ich osiedla:Altfranken (Gompitz/Altfranken) Cossebaude (Cossebaude/Mobschatz/Oberwartha) Gompitz (Gompitz/Altfranken) Langebrück (Langebrück/Schönborn) Mobschatz (Cossebaude/Mobschatz/Oberwartha) Oberwartha (Cossebaude/Mobschatz/Oberwartha) Schönborn ((Langebrück/Schönborn) Schönfeld-Weißig (Gönnsdorf/Pappritz, Schönfeld/Schullwitz, Weißig) Weixdorf (Weixdorf) OtoczenieDo położonych w okolicy Drezna dużych miast należą:
Chemnitz (80km na południowy zachód),
Lipsk (100km na północny zachód),
Berlin (200km na północ). 150km na południe znajduje się czeska stolica -
Praga, a 230km na wschód - Wrocław.
ZabytkiDoszczętnie zniszczone w czasie II wojny światowej i odbudowane tylko częściowo miasto, posiada pomimo swojej długiej i bogatej historii, niewielką część dawnej historycznej zabudowy. Do najważniejszych odbudowanych
zabytków należą:
Zamek (Dresdner Schloss) rokokowy zespół pałacowy Zwinger, mieszczący Galerię Starych Mistrzów (Gemäldegalerie Alte Meister) Albertinum Katedra Świętej Trójcy (Hofkirche) Kościół Marii Panny (Frauenkirche) Kościół Świętego Krzyża (Kreuzkirche) Stara Synagoga Synagoga w Dreźnie-Johannstadt Galeria Nowych Mistrzów Grünes Gewölbe - galeria sztuki i skarbiec Semperoper - opera Sempera Malowidło ścienne "Orszak książęcy" (Fürstenzug) Großer Garten - park barokowy PrzemysłW Dreźnie znajduje się zaprojektowana specjalnie w tym celu montownia koncernu
Volkswagen -
Szklana Manufaktura (Die Gläserne Manufaktur), w której od 2001 roku montuje się samochody marki
Volkswagen Phaeton. Jest to jedyne miejsce, w którym produkuje się takie samochody.
SzkolnictwoUniwersytet Techniczny (Technische Universität) Transport DrogiPrzez miasto przechodzą autostrady
A4,
A13 i
A17, drogi krajowe
B6,
B97,
B170,
B172,
173 oraz drogi regionalne.
KolejStacje i przystanki kolejowe w mieście:
Dresden Hauptbahnhof, Dresden Mitte, Dresden-Neustadt, Dresden-Hp. Freibergerstr. WTC, Dresden-Dobritz, Dresden-Freiberger Straße, Dresden-Niedersedlitz, Dresden-Pieschen, Dresden-Reick, Dresden-Trachau, Dresden Cotta, Dresden Grenzstraße, Dresden Industriegelände, Dresden Klotzsche, Dresden StrehlenS-Bahn w Dreźnie LotniskaW mieście znajduje się międzynarodowe lotnisko
Dresden Flughafen (DRS), które obsługuje loty linii lotniczych
Germanwings,
Air Berlin,
Aeroflot,
Lufthansa oraz wiele czarterowych.
Komunikacja miejskaKomunikacją miejską zarządza spółka Dresdner Verkehrsbetriebe AG (DVB), partner związku Verkehrsverbund Oberelbe (VVO). Obecnie istnieje: 12 linii tramwajowych, 6 promowych, jedna kolejka podwieszana, jedna kolejka linowo-terenowa, oraz 28 linii miejskich (dodatkowo ponad 300 linii podmiejskich).W skład komunikacji miejskiej wchodzą:
autobusy tramwaje promy rzeczne Standseilbahn Dresden - kolejka linowo-terenowa Schwebebahn Dresden - kolejka podwieszana AutobusyMAN Solaris Mercedes-Benz TramwajeBombardier NGT6DD-R Bombardier NGT D12DD Tatra T4D Bombardier NGT6DD-ER Bombardier NGT8DD SportDresdner SC - klub piłki siatkowej kobiet Dynamo Drezno - klub piłkarski Rajd Drezno - Wrocław Osoby Urodzeni w Dreźnie1650, 8 września, Johann Friedrich Karcher, architekt 1670, 12 maja, August II Mocny, król Polski, elektor Saksonii 1759, 6 kwietnia, Christian Leberecht Vogel, malarz 1783, 28 lutego, Alexander von Oppeln-Bronikowski, oficer i pisarz 1801, 12 grudnia, Jan Wettyn, król Saksonii 1830, 8 stycznia, Hans von Bülow, dyrygent 1832, 8 sierpnia w Pillnitz, Jerzy I Wettyn, król Saksonii 1861, 17 października, Woldemar Lippert, historyk 1862, 14 kwietnia, Piotr Stołypin, premier Rosji 1865, 25 maja, Fryderyk August III Wettyn, król Saksonii 1876, 8 lutego, Paula Modersohn-Becker, malarka 1887, 9 sierpnia, Hans Oster, oficer 1889, 22 kwietnia, Ludwig Renn (Arnold Friedrich Vieth von Golßenau), pisarz 1890, 21 września, Max Immelmann, pilot 1894, 21 lipca, Paul Richter, ewangelicki pastor 1895, 20 marca, Albert Hensel, komunista 1899, 23 lutego, Erich Kästner, pisarz 1902, 3 sierpnia, Martin Noth, protestancki teolog 1902, 10 sierpnia, Curt Siodmak, amerykański pisarz, reżyser i producent 1906, 11 lipca, Herbert Wehner, niemiecki polityk 1915, 15 września, Helmut Schön, trener piłkarski 1917, 30 grudnia, Marianne Schönfelder, ofiara hitlerowskiej eutanazji 1967, 5 września, Matthias Sammer, piłkarz, trener 1979, 5 czerwca, Natalia Żukowa, ukraińska szachistka 1974, 10 września, Hardy Hard (własc. Kay Lippert), niemiecki DJ i producent muzyki techno/breakbeat Związani z miastemWilhelm Friedemann Bach, kompozytor, organista Bernardo Bellotto zwany Canaletto, malarz Drezna i Warszawy Giacomo Casanova Friedrich Gerstäcker, pisarz Karl Adolph Gjellerup, pisarz Maximilian Karl Friedrich Wilhelm Grävell, prawnik Hans Hartung, niemiecko-francuski malarz i grafik współczesny Heinrich von Kleist, poeta i pisarz Victor Klemperer, pisarz i literaturoznawca Karl May, pisarz Friedrich Paulus, niemiecki feldmarszałek (zmarł w Dreźnie) Daniel Pöppelmann, barokowy budowniczy Gottfried Semper, architekt Gustav Schäfer, wioślarz Wilhelmine Schröder-Devrient, śpiewaczka operowa Heinrich Schütz, kompozytor, organista Kurt Vonnegut, przeżył bombardowanie i napisał powieść Rzeźnia numer pięć Johann Vierdanck, kompozytor, organista Richard Wagner, kompozytor Carl Maria von Weber, kompozytor Friedrich Wieck, muzyk Jan Dismas Zelenka, kompozytor Polacy w DreźnieW drugiej połowie XVIII wieku Drezno stało się ośrodkiem
konfederatów barskich, a następnie terenem przygotowań do
powstania kościuszkowskiego, prowadzonych przez polską emigrację trzeciomajową z
Hugonem Kołłątajem na czele. Po zajęciu przez wojska rosyjskie Jasnej Góry, również
Kazimierz Pułaski, ze
Śląska podążył do Drezna, gdzie przez kilka tygodni przebywał na dworze królewicza Karola, syna Augusta III Sasa.Już wówczas zamieszkiwali na stałe w Saksonii przedstawiciele niektórych rodów magnackich np. generał
Aleksander Jakub Lubomirski,
Józef Aleksander Jabłonowski, księżna Genowefa z Ogińskich Brzostowska oraz liczna grupa oficerów w służbie saskiej. Od 1771 w stopniu
podchorążego w
wojsku saskim odbywał służbę
Jan Henryk Dąbrowski uczestnik
insurekcji kościuszkowskiej, twórca
Legionów Polskich we Włoszech. Po wstrzymaniu działań przeciwko armii rosyjskiej w 1792 większość działaczy politycznych opuściła kraj, wyjeżdżając głównie do Saksonii, tam bowiem w
Lipsku i Dreźnie powstawał ośrodek emigracyjny przeciwników
konfederacji targowickiej. Po stłumieniu przez Rosjan
powstania listopadowego, miasto stało się miejscem schronienia
polskich emigrantów. W 1831 gościł w Dreźnie do 25 lipca,
Juliusz Słowacki, które poeta znał dobrze, "a które wspominał tym milej, że w nim w 1831 spotykał się ze swą przyszłą
dręczycielką"
[1]. W Dreźnie powstaje też 2 pieśń poematu "Żmija"
[2] W 1832 udał się też do Drezna
Adam Mickiewicz, który przyłączył się w Wielkopolsce do szeregów polskiej emigracji. Towarzyszyli mu
Stefan Florian Garczyński i
Ignacy Domejko. W Dreźnie powstał oprócz drobniejszych jego utworów również rękopis III części "Dziadów". Przez dwie zimy 1835 i 1836 w Dreźnie odbywały się długie rozmowy
Towiańskiego z
Odyńcem o Mickiewiczu
[3].W Dreźnie przez ponad 20 lat mieszkał i tworzył
Józef Ignacy Kraszewski (od 3 lutego 1863 - do maja 1884), wydalany przez margrabiego
Wielopolskiego z Królestwa. W Dreźnie powstały jego największe powieści "Rzym za Nerona" (1866), poprzedniczka "
Quo Vadis", "
Stara baśń" (1873), i "trylogia saska" (1874-1877) będąca krytyką rządów królów polskich i elektorów saskich w ich dziedzicznej Saksonii. W 1960 roku Rada Narodowa Drezna utworzyła w dworku, w którym mieszkał pisarz Muzeum Kraszewskiego (
niem. Kraszewski-Museum, Stadtmuseum Dresden, dawniej
Kraszewski-Haus) przy Nordstrasse 28
[4], gromadząc wiele pamiątek
[5]. W 2003 muzeum to zostało gruntownie odnowione. Muzeum Kraszewskiego w Dreźnie jest jedyną polską placówką muzealną na terenie Niemiec
[6].Niedaleko Drezna istniała od 1811 w Tharandt Akademia Leśna, którą w okresie 1860-1918 ukończyło 385 Polaków. Na Politechnice w Dreźnie specjalizowali się profesorowie Politechniki Warszawskiej
Bohdan Stefanowski (termodynamika), Stanisław Łukaszewicz (urządzenia transportowe), Rudolf Swierzyński (projektowanie wsi), Ignacy Szyszyłowicz (botanik),
Zygmunt Librowicz (chemia), i elektotechnik Henryk Krauze
[7].W 1918 roku ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Dreźnie
Wacław Szczeblewski. Jego obrazy wystawiane były m.in. w Drezdeńskiej Galerii Sztuki, w warszawskiej
"Zachęcie" i in. W drezdeńskiej akademii specjalizował się również historyk sztuki
Julian Pagaczewski.Pamiątką po uchodźcach z okresu wielkiej emigracji jest m.in. polska kwatera na
Starym Cmentarzu w Dreźnie.
Współpraca
Brazzaville, Kongo (od 1975)
Brühl, Badenia-Wirtembergia (kontakty utrzymuje dzielnica Wixdorf)
Columbus, Stany Zjednoczone (od 1992)
Coventry, Wielka Brytania (od 1959)
Florencja, Włochy (od 1978)
Gostyń, Polska (od 1976)
Hamburg, Niemcy (od 1987)
Hangzhou, Chińska Republika Ludowa (od 2009)
Ostrawa, Czechy (od 1971)
Petersburg, Rosja (od 1961)
Rotterdam, Holandia (od 1988)
Salzburg, Austria (od 1991)
Skopje, Macedonia (od 1967)
Strasburg, Francja (od 1990)
Weinsberg, Badenia-Wirtembergia (kontakty utrzymuje dzielnica Cossebaude)
Wrocław, Polska (od 1959) Zobacz teżBombardowanie Drezna Nowa Synagoga (Neue Synagoge) Muzeum Wojskowo-Historyczne Bundeswehry (Militärhistorisches Museum der Bundeswehr) Drezdeńska Biała Flota (Sächsische Dampfschiffahrt)Przypisy - ↑ "Gdyby nie ta niespokojność, która mnie dręczy o was, kochani moi, byłoby mnie bardzo dobrze w Dreznie; poznałem wiele polskich domów i żyję w dobrym towarzystwie." [w:] Słowacki: Listy Juliusza Słowackiego. wyd. Méyet, 1899
- ↑ Kleiner. Juliusz Słowacki - dzieje twórczości. 1999
- ↑ Dernałowicz. Paryż, Lozanna: czerwiec 1834-październik 1840, 1996
- ↑ Kraszewski-Museum
- ↑ Koprowski: Jak nas widzą, jak nas piszą. 1979. s. 51
- ↑ Muzeum J.I. Kraszewskiego w Dreźnie
- ↑ Historia nauki polskiej: 1795-1862. 1992
Linki zewnętrznepanorama miasta galeria zdjęć leksykon Drezna dresden.info polska strona o Dreźnie kamery Drezno w 2 dni (galeria zdjęć) | |
| Saksonia (Sachsen) | | | Siedziba kraju związkowego: Drezno (Dresden) | | | Miasta na prawach powiatu | | | | | Okręgi administracyjne | | | | Powiaty ziemskie | | |



